زی جمعہ ءِ روچ ءَ پدا قلات ءَ یک دگہ سڑکی ویلے ءَ سے مردم بیران بوت کوئٹہ کراچی یا مکران کراچی پاکستان ءِ ہما دگ ءُُ سڑک انت کہ ادا ماہ یے بازیں مردمے ایوک ءَ سڑکانی ویلاں بیران بیت۔ بلوچستان ءَ بازیں زانتکاریں مردمانی گشگ ایش انت کہ پاکستان ءَ ہنچو ناشری ءَ بیران نہ بوتگ کہ ہنچو ماں بلوچستان ءَ دگانی ویلاں بوتگ انت۔ اے حساب ءَ بلوچستان ءَ سالے سداں مردم ہمے ویلاں بیران بیت اشانی مستریں سوب بلوچستان سڑکانی نہ بوہگ ءُُ حرابیں جاور حال انت۔
چونا ءَ سیاست ءِ تہا رواج ایش انت کہ سیاسی سروک ءُُ وزیر ءُُ گزیرانی گیشتیرں گشتانکاں آیانی پولیٹیکل ایجنٹ ءُُ پارٹی ءِ اے دگہ وانندگ ءُُ زانتکاریں مردم نبشتہ کن انت۔ بازیں مردماں ہمے کار ءِ پشت ءَ وتی لوگ ہم آباد کتگ انت۔ مئے ملکانی وزیر ءُُ گزیراواں انت چرت نہ واننت پرت۔
گوں بلوچی اکیڈمی ءَ منی وابستگی ءَ را دیر اِنت۔اکیڈمی ءِ بازیں مردمانی جتاجتائیں عہدہاں نند ءُُ گند بوتگ۔ اے نیام ءَ بازیں مراگش ءُُ دیواناں ہم بہر زرتگ اَت۔مرچیگیں اے نبشتانک اکیڈمی ءِ مرچیگیں دروشم ءِ پدارئی اِنت کلاں ساری ہما دیوانءِ گپ دل ءَ کیت کہ بلوچی ڈیپارٹمنٹ ءُُ بلوچی اکیڈمی ءِ نیام ءَ بوتگ اَت۔اے دیوان ءَ بلوچی ڈیپارٹمنٹ ءِ نودربر ءُُ استاد یکجا اِتاں۔
ما مرچی چاریں کہ مہلوک وتی زبان ءَ مارگ ءَ انت ءُُ آئی سر ءَ کار کنگ ءَ انت۔ اردو لغت بورڑ والاہاں انونگیں وہد ءَ پہ املاءِ پہ ر استی ءِ ہاترءَ یک کتاب ءِ ٹہینتگ ”صحیح تلفظ، درست املا“ ءِ نام ءَ آہاں اے چیز ماراتگءُُ کتابءِ سرتاک ءَ ہمے لیکہءِ پلہ مرزی کتگ کہ روتاک ءُُ ٹیلیویژن ءِ زیاتی ءِ چہ زبان باز دیم ءَ روگ ءَ آں بلے آہانی گشگ ہمیش انت۔
پاکستان ءِ مزن وزیر واجہ عمران خان ءَ گوستگیں دہ ماہ اِنت کہ گشگان اِنت کہ ملک ءَ بدلی کیت اِنت،ملک وتی پاداں اوشیت،ملک چہ کسءَ وام ءُُ شام نہ کنت، ملک وتی جند ءِ مردمانی کوپگاں مزن مردی کنت،ملک ءَ غریبی گار بیت، ملک ءَ ایمانداریں مردم کاینت ءُُ مردمانی واہگ پیلو بنت،ملک ءَ ہروڑیں آسراتی کیت اِنت،ءُُ ملک کسی چمدار نہ بیت۔اے درائیں گپاں چہ انگت ءَ یک گپے اوں مزن وزیر ءِ راست نہ بوتگ بلکیں اے درائیں گپانی چپ ملک ءَ گندگ بنت۔
باز انچیں اوں مردم است اَنت کہ دل ءَ جیڑہاں کہ چریشاں شرتر ءُُ زانتکاردگہ کس نہ اِنت بلئے اے آوانی مستریں بے زانتی اِنت پرچکہ آمردم چہ اچ وت ءَ گیش کسی زانگ ءَ نہ من اِت بزاں آ مستریں بے زانت اِنت۔ بلوچی لبزانک ءَ ہم انچیں مردمانی یک بلائیں لڑے گندگ بیت کہ آ وت ءَ چہ پد دومی مردم ءَ را کدئے مورے ہم نہ مار اَنت اے پیمیں مردمانی آکبیت جوان نہ بیت۔
یک رندے این جی او ئے پروگرام ءَ یک لاشاری ءِ گو من ڈیک وارت۔ سلام و دروت بوت آں۔۔ آ پنجاب ءِ جاہ منند ات۔ لاشاری ءَ بلوچی نزانت من پنجابی نزانت گوں یک ئے دوھمی ءَ اردو ءَ گپ و تران کنگ کپت۔۔ بازیں ھبر ءُ ھالاں رند من سرپد بوتاں کہ لاشاری وت ءَ بلوچ نہ لیکگ آں۔ من گشت کہ لاشاری آنی تاریخ انت کہ بلوچ انت تو چون گشت کنے کہ تو بلوچ ءِ نہ ئے پنجابی ئے۔
اماں من سک گژنگاں کسانیں سارنگ ءَ گشت،بس ورگ تیار بوہگی اِنت۔آئیءَ مات ءَ پہ نزمی ءَ گشت۔ تئی ہما سہب ءِ گپ اِنت کہ ورگ تیار بوہگی اِنت نوں وَ شپ اِنت۔آئی مات ءَ وتی چمانی ارش پہک کت اِنت۔او۔۔۔مات تئی چے جوڑ کنگ ءَ اِت۔مرچی ورگ دال انت۔من دال نہ وراں۔تو گشتگ ات کہ مرچی نان ءُُ گوشت اَنت ءُُ من نارشت ءَ ابید دگہ ہچی نہ وراں۔۔۔
نوکیں حکومت ءُُ مکران ءِ کمشنر ءِ بازیں جہد ءُُ کوشتاں سنیٹ ءِ اسٹینڈنگ کمیٹیءَ میرانی ڈیم زدگانی اے گپ من اتگ کہ میرانی ڈیم زدگانی مچ ءُُ ایندگہ درچکانی مُز دئیگ بہ بنت۔ اے درچ ءَ اے گپ ہم منگ بوتگ کہ ڈیم زدگانی مچ ءُُ ایندگہ درچکانی مُز 2019 ءَ نرک ءِ ردا دئیگ بیت کہ وشتریں حالے پرچکہ میرانی ڈیم زدگانی لوگ،جاہ، جائیداد،مچ ءُُ درچکانی حساب 2004 ءَ جنگ بوتگ کہ مرچی اے گپ ءَ پانزدہ پُریں سال انت۔
بلوچی زبان ءُُ ادب ءَ یک وھدے است اَت کہ شائر ءُُ ادیباں وت ماوت ہپتگی دیوان ءُُ مراگش کتگ ءُُ وتی زبان ءُُ شائری تک ءُُ پہناتانی ہروڑیں جیڑگ ءُُ جنجالانی سرا تران کتگ ءُُ ہما دیوان ءِ تہا ہما جیڑگانی گیشواری کنگ ءِ جہد کتگ باز براں ایشانی وت ما وت ءَ ترندکلامی ءُُ جنگ اوں بوتگ بلئے بازار ءِ کس چہ آ جنگ ءُُ ہبراں سرپد نہ بوتگ ایوک ءَ ہما دیوان ءِ مردم ءُُ دیوان ءِ مردماں اے اوں گشگ بوتگ کہ دیوان گپ ایوک ءَ دیوان ءَ بہ بنت ڈن ءَ درکنوکائی مہ بیت۔
